Το στίγμα..……”βαριά” λέξη, ασήκωτη. Έτσι ονομαζόταν τα σημάδια στο σώμα, φτιαγμένα με καυτό σίδερο σε σκλάβους που προσπάθησαν να φύγουν ή άλλες φορές, για να δηλώσουν την μειωτική θέση των ατόμων που τα φέραν στο σώμα και να τους αποφεύγουν οι άλλοι.
Άτομα που διαφοροποιούνται από τις ‘’κοινωνικές νόρμες’’ έρχονται συχνά πυκνά αντιμέτωπα με στιγματιστικές συμπεριφορές, είναι κατά κάποιο τρόπο κοινωνικά «μη φυσιολογικοί».
Το στίγμα στο πλαίσιο της ψυχικής υγείας, είναι η αρνητική ταύτιση ενός ατόμου ή μιας ομάδας ανθρώπων που έχουν κάποια χαρακτηριστικά και ίσως μια συγκεκριμένη ασθένεια.
Μία κρίση στην ζωή του ανθρώπου, μπορεί να επηρεάσει άμεσα την ψυχική του υγεία. Με αυτό τον τρόπο έρχεται αντιμέτωπος, εκτός του φόβου και της ανησυχίας που προκύπτει από την καινούργια κατάσταση, με διακρίσεις και στιγματιστικές συμπεριφορές από την οικογένεια, τους σημαντικούς άλλους αλλά και την κοινωνία.
Αρκετές φορές, θέλοντας να προσφέρουμε βοήθεια στερεοτυπούμε και προκαλούμε άθελα μας στο άτομο ενοχές και επιπλέον πόνο. Με αυτό τον τρόπο, το στίγμα εσωτερικεύεται και ο άνθρωπος αρχίζει και πιστεύει πως «μου αξίζει αυτό που έπαθα, εγώ φταίω, δεν θα είμαι πια αγαπητός, είμαι το πρόβλημα».
Παραδείγματα από συνηθισμένες εκφράσεις ”βοήθειας” είναι:
• όλα είναι στο μυαλό σου
• αυτό που σου συμβαίνει είναι αποτέλεσμα αδυναμίας του
χαρακτήρα σου
• τα ήθελες και τα έπαθες
• άστο πίσω σου και προχώρα
• είσαι τρελός και θα πας σε ψυχολόγο/ψυχίατρο;
Συνεπώς, το στίγμα μπορεί να κάνει τους ανθρώπους να αισθάνονται ένοχοι, κακοί η λίγοι.
Είναι σημαντικό να σταθούμε με ενδιαφέρον απέναντι στην ‘’δυσκολία’’ ή την ”διαφορετικότητα” που βιώνει ο φίλος/σύντροφος/συγγενής/συνάνθρωπος κοκ σκεπτόμενοι πως, είμαστε όλοι οι άνθρωποι μοναδικοί και έχουμε έναν μοναδικό τρόπο που βιώνουμε την ζωή.
Ας αποφύγουμε να στερεοτυπούμε για το πως πρέπει να είναι κάποιος και ας σταθούμε κοντά του επιτρέποντας του να ‘’είναι’’. Πολλές φορές, αυτό είναι το μεγαλύτερο δώρο που μπορούμε να κάνουμε στους συνανθρώπους μας.
Βαβελίδης Πασχάλης-Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας