Οι άνθρωποι, πίσω από την ταμπέλες!!

Ξεκινώντας να γράφω αυτό το άρθρο, τρέχουν διάφορες εικόνες ανθρώπων που γνώρισα στα σωφρονιστικά καταστήματα που επισκέφτηκα ανά την Ελλάδα.
Τα τελευταία 3 χρόνια έχω γνωρίσει πάνω από 3000 κρατουμένους, ημεδαπούς και αλλοδαπούς, άτομα τα οποία έχουν διαπράξει όλων των ειδών τα αδικήματα.
Κλοπές, μεταφορές ναρκωτικών, χρήση ουσιών, εκβιασμοί, ανθρωποκτονίες, χρέη κοκ.
Αυτή η εμπειρία, με έφερε αντιμέτωπο με στερεότυπα που συναντάει κανείς στην κοινωνία, όπως, οι φυλακισμένοι είναι κακοί άνθρωποι, είναι επικίνδυνοί και ανήθικοι γενικότερα. Είναι ότι πιο άσχημο έχει να επιδείξει η κοινωνία μας, για αυτό και τους έχουμε αποκομμένους από τους πάντες, αποκλεισμένους και, αρκετές φορές, θεωρούνται πολίτες β’ κατηγορίας για πολλούς από τους συνανθρώπους μας.
Θα ήθελα να ξεκαθαρίσω πως, δεν αμφισβητώ την ανάγκη του να βρεθεί κάποιος αντιμέτωπος με τις συνέπειες των επιλογών του, ούτε φυσικά, ότι κάποιοι άνθρωποι είναι επικίνδυνοί και χρειάζεται να απομακρυνθούν από τον κοινωνικό ιστό.
Θα ήθελα όμως, σε αυτό το άρθρο, να σταθώ σε κάποιες άλλες πλευρές αυτών των ανθρώπων, σε κάποιες ανθρώπινες πτυχές που είναι αθέατες για τους περισσότερους από εμάς.
Στα καταστήματα που πηγαίνω συνήθως εξετάζω τον πληθυσμό για λοιμώδη νοσήματα, όπως είναι οι ηπατίτιδες και ο ιός HIV(Aids). Αυτό με φέρνει σε στενή επαφή με τους κρατουμένους, αφού παράλληλα παίρνω και κάποιο ερωτηματολόγιο για τους σκοπούς της εκάστοτε έρευνας.
Λοιπόν, μέσα από αυτή την επαφή αρχίζουν να με γνωρίζουν καλύτερα, διότι μένω τουλάχιστον 3 μήνες σε κάθε κατάστημα. Έτσι, σχετίζομαι και μου ‘’δίνουν΄΄περισσότερο χώρο για να τους γνωρίσω. Μέσα λοιπόν από τις στιγμές που είχα με αυτούς τους ανθρώους, θα ήθελα να μοιραστώ ένα περιστατικό που μου έτυχε κάποια στιγμή σε ένα σωφρονιστικό κατάστημα.
Βρισκόμουν σε ένα κατάστημα στην Βόρεια Ελλάδα, ήταν χειμώνας και, χρειαζόταν να μπαίνω απόγευμα για την διενέργεια των εξετάσεων (screening), με αποτέλεσμα να φεύγω σχεδόν νύχτα.
Ένα απόγευμα λοιπόν, είχε μαζευτεί αρκετός κόσμος έξω από τον χώρο που γινόταν η διαδικασία και υπήρχε ζωντάνια, συζητήσεις, γέλια, μια εύθυμη και ευχάριστη ατμόσφαιρα. Κάτι, όχι και τόσο συνηθισμένο. Έβλεπα τους τελευταίους κρατουμένους και μπήκε μέσα ένας κύριος περίπου 55 χρονών, μελαμψός, είχε κάτι το τσιγγάνικο επάνω του και ένα ιδιαίτερο ‘’κιμπαριλίκι’’ όπως θα έλεγε και ο πατέρας μου.
Κάτσαμε να κάνουμε την εξέταση. Μιλήσαμε για διάφορα πράγματα και αφού με ευχαρίστησε για την ‘’φροντίδα’’ βγήκε και κάθισε με τους υπόλοιπους κρατουμένους.
Άρχισα να μαζεύω σιγά σιγά τα πράγματα μου για να φύγω και εκείνη την στιγμή ήρθε στην πόρτα μου αυτός ο άνθρωπος και μου είπε «γιατρέ,(έτσι με φωνάζουν στις φυλακές), επειδή είσαι ωραίος τύπος, θέλω να τραγουδήσω κάτι για εσένα, τι θα ήθελες» ξαφνιάστηκα η αλήθεια είναι, και του απάντησα πως «μπορείς να μου τραγουδήσεις και να μου χαρίσεις όποιο τραγούδι θέλεις».
Ξαφνικά απλώθηκε σιωπή, όλοι η συγκρατούμενοι που βρισκόταν στον χώρο 10 με 15 άτομα σταμάτησαν να μιλάνε και ξεκίνησε το τραγούδι. Ο άνθρωπος μου τραγούδησε ‘’Το τραγούδι των γύφτων’’, ξαφνικά όλη η φυλακή άκουγέ το τραγούδι. Ήταν από τις πιο έντονες στιγμές μου, μου τραγούδησε το ευχαριστώ του για την φροντίδα που δέχτηκε.
Αναφέρω αυτό το παράδειγμά ανάμεσα σε πολλά άλλα, θέλοντας να πω, πως, πίσω από το άτομο που διαπράττει το αδίκημα ή το έγκλημα, υπάρχει ένας άνθρωπος, κάποιος ό οποίος είτε για τα λεφτά, είτε γιατί η κοινωνία μας είναι σκληρή και δεν έχει χώρο για όλους, είτε γιατί είναι ψυχικά ασθενείς, είτε ακόμα ακόμα γιατί είναι ‘’κακός’’, δεν παύει όμως να είναι ένας άνθρωπος.
Άνθρωπος, οποίος αρκετές φορές, ‘’ακινητοποιείται’’ με την καλοσύνη, με ένα χέρι φροντίδας, με ένα καλό λόγο.
Πάνω από όλα και πίσω από όλα, χρειάζεται να θυμόμαστε πως μέσα στις φυλακές, οι άνθρωποι φέρουν και άλλες ποιότητες και ικανότητες, εκτός αυτή του εγκληματία.
Αν μπορούμε να δώσουμε λίγο χώρο και χρόνο σε αυτές τις ποιότητες που έχουν αυτοί οι άνθρωποι, ίσως κάνουμε αυτόν τον κόσμο, λίγο καλύτερο για όλους μας.
Φυσικά αυτή η προσέγγιση αφορά όλους εμας, είμαστε, έχουμε, πολλές και διαφορετικές ‘’πτυχές’’, έχουμε ”σκοτάδια” που δεν είμαστε περήφανοι, αλλά έχουμε και άλλες ποιότητες. Ας έχουμε αυτη την πληροφορία και για εμας και για τους συνανθρώπους μας, από όπου και αν προέρχονται.
Βαβελίδης Πασχάλης
Προσωποκεντρικός και Focusing Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
Mob: 6948579292